Metoda porównawcza to przede wszystkim porównanie wielkości mierzonej ze wzorcem, a dokładniej porównanie miar tych wielkości. Metoda ta więc dotyczy istoty pomiaru tzn. tego jaki pomost tworzony jest między wzorcem miary, a miarą wielkości mierzonej danego obiektu w procesie pomiaru. W związku z tym możemy wyróżnić metodę jednoczesnego porównania ze wzorcem, gdy wzorzec mierzonej wielkości uczestniczy w procesie mierzenia, i metodę niejednoczesnego porównania ze wzorcem, gdy wzorzec był użyty do wzorcowania przyrządu ale w procesie nie uczestniczy. Powyższe rozróżnienie jest istotne ze względu na potencjalnie możliwą graniczną dokładność pomiaru: porównanie np. ze wzorcem najwyższej dokładności daje możliwość osiągnięcia dokładności bliskiej dokładności tego wzorca. Podczas niejednoczesnego porównania ze wzorcem dokładność maleje z zasady z tego powodu, że w przenoszeniu miary pośredniczy łańcuch na ogół wielu innych zjawisk, z których każde wprowadza jakąś niejednoznaczność - pomiary elektryczne.

Na przykład Woltomierz cyfrowy z zasady realizuje wspomnianą powyżej metodę jednoczesnego porównania ze wzorcem, ponieważ w układzie pomiarowym takich woltomierzy występują wzorce napięcia (współcześnie realizowane elektronicznie), a w dokładnych woltomierzach cyfrowych realizowana jest nawet automatycznie funkcja samowzorcowania. Ponadto woltomierze wskazówkowe realizują z zasady metodę niejednoczesnego porównania ze wzorcem: wzorzec był użyty w innym czasie do skalowania, a późniejsze użycie takiego przyrządu do mierzenia napięcia opiera się na założeniu, że w żądanym czasie jego „zachowanie się" nie ulegnie zmianie, tzn. przy danym napięciu na zaciskach woltomierz będzie pokazywać tyle samo co w czasie skalowania. Równie podobnie działa termometr cieczowy (szklany), który jest wzorcowany w kąpieli o wzorcowej temperaturze. Taki termometr wzorcuje się np. w dwóch punktach podziałki termometru, a „podziałka stopniowa" nanoszona jest jednostajnie między zaznaczonymi punktami otrzymanymi na podstawie wzorcowania, poniewż zakłada się proporcjonalność między zmianą „wysokości słupa cieczy" a zmianą jej temperatury oraz zakłada się, że przez czas przewidziany między kolejnymi sprawdzeniami wysokość słupa cieczy zależeć będzie w taki sam sposób tylko od temperatury - pomiary elektryczne.